Park Południowy

Od 1891r. na obszarze Borku miedzy ulicami Powstańców Śląskich a Ślężną, trwały prace nad tworzeniem nowego parku miejskiego tym razem od podstaw. Ofiarowany miastu 20ha teren należał do Juliusa Schottlandera, właściciela części Borku i Partynic. Patronował tym przedsięwzięciom nadburmistrz Wrocławia Georg Bender.

 

Park został zaprojektowany w stylu krajobrazowym przez planistę Hugo Richtera, zaś skład i układ szaty roślinnej dokonał znany botanik Ferdinand Cohnem profesor Uniwersytetu Wrocławskiego.

 

Miejsce centralne niewątpliwie stanowi staw z wyspami , pofalowaną linią brzegową tworzącą w kilku miejscach jakby półwyspy. Dopływ i odpływ wody dokonuje się odpowiednio wschodnim i zachodnim kanałem, przez które przerzucono mostki o ciekawej konstrukcji odpowiednio ceglany i żeliwny, tzw. mała architektura.

 

Płaska, wyrównana przestrzeń wysypana żwirem i piaskiem spełniała funkcję kulturalno rozrywkowego, miejsca spotkań, zgromadzeń, zabaw. Aby zapewnić stałość imprez wybudowano kompleks restauracyjno hotelowy. Fundatorem był Georg Hasse, a projektantem Karl Klim. Stał w miejscu obecnego ogrodu bylinowego, niestety zniszczony, w czasie oblężenia Wrocławia.

 

Niewątpliwie część urobku powstałego z wykopania stawu przeznaczono na sformowanie wzgórza przy nasypie kolejowym(popularny Grzybek). Obłożono głazami, dużymi kamieniami by stworzyć w tym miejscu namiastkę "klimatu górskiego". Do tego alpejskiego charakteru sprowadzono gatunki drzew, nie tyle występujące w Alpach, ale rodem z Ameryki m.in. cyprysik groszkowy, cyprysik Lawsona, cyprysik tępołuski. Z tamtego czasu pochodzą też formy krzewiaste cisów. Należy tu wspomnieć że ów Grzybek nie był jedynym wzgórzem sztucznie usypanym. Wzdłuż nasypu kolejowego po jego jednej jak i drugiej stronie Niemcy usypywali pagórki widokowe (Górka Skarbowców pierwotnie była dużo mniejsza) do podziwiania przy dobrej widoczności ....Karkonoszy. Przypomnijmy, że było to sto lat temu i nie było ograniczeń horyzontu w postaci budynków czy dużych drzew. Sama altana na wzgórzu sponsorowana była przez bankiera Gideona von Wallenberg.

 

W parku pozostawiono dużo przestrzeni w postaci rozległych polan, łączek jak i tarasów widokowych naturalnych - cyple i półwyspy z trawiastą nawierzchnią i sztucznych - taras Landsberga do dziś istniejący. Nawiązuje on swą sylwetką do XIX w. rozwiązań parkowo-krajobrazowych.

 

Gatunki drzew są tak zróżnicowane, że Park Południowy obok Ogrodu Botanicznego i Parku Szczytnickiego należy do najbogatszych we Wrocławiu. Może posłużyć do prowadzenia ścieżek dydaktycznych, poznawania flory amerykańskiej, kształcenia młodych pokoleń w zakresie botaniki oraz pogłębiania własnych zainteresowań obcymi gatunkami drzew, krzewów.

 

Park Południowy powinien stanowić zdaniem Rady oazę ciszy i spokoju oraz wypoczynku i rekreacji o najwyższym standardzie i jako taki oprócz wpisu do rejestru zabytków powinien być chroniony dodatkowo, prawem miejscowym, jakim jest uchwalony przez Radę Miasta Miejscowy Plan Zqagospodarowania Przestrzennego (MPZP). W związku z tym Rada Osiedla Borek opracowała i przekazała władzom miasta w roku 2004 założenia do MPZP Parku Południowego i jego otoczenia, z których ważniejsze zamieszczamy poniżej:

 

  • Ulica Waligórskiego jest integralną częścią Parku Południowego i jako taka winna zostać wyłączona z ruchu normalnego; dopuszcza się pozostawienie jej jako objazdu awaryjnego.
  • Weryfikacja stosunków własnościowych na terenie Parku i uporządkowanie stanu cywilno-prawnego nieruchomości gruntownych (działka WSRH „Samopomoc Chłopska” i działki przy ul. Kutnowskiej przy północnej granicy parku).
  • Weryfikacja strefy konserwatorskiej parku (i wpisu do rejestru zabytków) pod kątem włączenia do niej działki WSRH „Samopomoc Chłopska” nr 15, AM 8, Obr. Borek
  • Usytuowanie wielofunkcyjnego obiektu kubaturowego, zaspokajającego potrzeby kulturalno-bytowe użytkowników parku.

Krzysztof Kamiński